Na pytanie o ramy czasowe chustonoszenia zawsze odpowiadam: nosimy tyle, ile potrzebuje rodzic i ile potrzebuje dziecko. Nie ma sztywnych wytycznych godzinowych, ponieważ każde niemowlę jest inne. Jeśli Twoje dziecko przechodzi trudniejszy czas i domaga się stałego kontaktu, chusta będzie Twoim najlepszym sprzymierzeńcem.

Warto jednak pamiętać, że chusta to narzędzie wspierające, a nie jedyne miejsce pobytu niemowlęcia. Prawidłowy rozwój wymaga dawania dziecku szansy na samodzielną aktywność, gdy tylko wykazuje ono na to gotowość.

Jeśli niemowlę jest wymagające, rodzic i tak będzie je nosił – jeśli nie w chuście, to na rękach. Porównując te dwie formy, chusta wypada znacznie korzystniej dla obu stron. Zapewnia ona stabilną pozycję dziecka (prawidłowa PZO) oraz równomierne obciążenie na ciele rodzica, co chroni kręgosłup dorosłego przed przeciążeniami.

Jednak nawet najlepsze wiązanie nie zastąpi dziecku możliwości swobodnego ruchu na twardym podłożu, które jest niezbędne do nauki nowych umiejętności motorycznych.

Do prawidłowego rozwoju dziecko potrzebuje różnorodności pozycji: leżenia na plecach, na prawym i lewym boku, a przede wszystkim leżenia na brzuchu. To właśnie z tej pozycji maluch czerpie największe możliwości rozwojowe:

• Uczy się podporu na przedramionach i wzmacnia mięśnie karku.
• Ćwiczy sięganie po zabawki i przenoszenie ciężaru ciała.
• Przygotowuje się do obrotów, pełzania i docelowo do czworakowania.

Dziecko nie powinno pomijać żadnego z tych etapów. Zbyt długie przebywanie w chuście (ograniczenie swobody ruchów nóżek i tułowia) może sprawić, że maluch będzie miał mniej okazji do trenowania tych kluczowych wzorców motorycznych.

Prawidłowy rozwój to także integracja sensoryczna. Dziecko powinno leżeć na twardym i na miękkim podłożu, dotykać i łapać różne tekstury. Chusta oferuje stały, kojący docisk, ale świat zewnętrzny daje paletę innych doznań. Starajmy się dawać maluchowi jak najwięcej okazji do aktywności na macie lub bezpośrednio na ziemi (pod okiem opiekuna).

Warto pamiętać, że nawet przy „całodniowym” noszeniu, naturalne przerwy na przewijanie czy karmienie są idealnym momentem na kilka minut swobodnej zabawy na płaskiej powierzchni.

Dzieci mają różne fazy. Podczas skoku rozwojowego świat staje się dla niemowlęcia niezrozumiały i przerażający. Wtedy bycie przy rodzicu w chuście daje mu niezbędne poczucie bezpieczeństwa. W takie dni noszenie przez większość czasu jest jak najbardziej uzasadnione – pomaga dziecku przetrwać trudny czas bez nadmiaru stresu (kortyzolu).

Co mówią badania i eksperci o swobodnym ruchu niemowlęcia?

Czy dziecko noszone w chuście przez większość dnia ma wystarczająco dużo okazji do ruchu? Warto przyjrzeć się zaleceniom międzynarodowych organizacji zajmujących się zdrowiem dzieci. Podkreślają one znaczenie różnorodnej aktywności, zabawy na podłodze i ograniczania długiego pozostawania w jednej, unieruchomionej pozycji.

1. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) – zalecenia dotyczące aktywności niemowląt

Źródło: World Health Organization (WHO), 2019
Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age
Oficjalne zalecenia WHO – pełna publikacja

Oryginalny fragment w języku angielskim:

“Infants (less than 1 year) should be physically active several times a day in a variety of ways, particularly through interactive floor-based play; more is better.”

Tłumaczenie na język polski:

„Niemowlęta (poniżej 1. roku życia) powinny być aktywne fizycznie kilka razy dziennie, na różne sposoby, szczególnie poprzez interaktywną zabawę na podłodze. Im więcej takiej aktywności, tym lepiej”.

WHO zaleca również niemowlętom, które nie przemieszczają się jeszcze samodzielnie, co najmniej 30 minut leżenia na brzuchu w ciągu dnia, podczas czuwania. Ten czas powinien być rozłożony na kilka sesji.

Organizacja zaleca także, aby niemowlęta nie pozostawały unieruchomione dłużej niż godzinę jednorazowo. Jako przykłady podaje między innymi wózki, krzesełka oraz noszenie dziecka przypiętego do opiekuna.

Co to oznacza w praktyce? Warto kilka razy w ciągu dnia proponować dziecku swobodną zabawę na podłodze, w różnych pozycjach. Zalecenie 30 minut dotyczy leżenia na brzuchu, a nie całkowitego czasu spędzanego na macie.

2. Brytyjscy naczelni lekarze – zalecenia dotyczące leżenia na brzuchu

Źródło: UK Chief Medical Officers
UK Chief Medical Officers' physical activity guidelines
Oficjalne zalecenia brytyjskie

Oryginalny fragment w języku angielskim:

“For infants not yet mobile, this includes at least 30 minutes of ‘tummy time’ spread throughout the day while awake.”

Tłumaczenie na język polski:

„W przypadku niemowląt, które nie przemieszczają się jeszcze samodzielnie, oznacza to co najmniej 30 minut leżenia na brzuchu, rozłożonego w ciągu dnia, gdy dziecko nie śpi”.

Brytyjskie zalecenia podkreślają, że można zaczynać od krótkich sesji – nawet jednej lub dwóch minut – i stopniowo je wydłużać, gdy dziecko przyzwyczaja się do tej pozycji. Leżenie na brzuchu powinno odbywać się podczas czuwania, pod nadzorem dorosłego.

Co te zalecenia oznaczają dla rodziców noszących dzieci w chuście?

Powyższe zalecenia podkreślają znaczenie aktywności na podłodze i unikania długiego unieruchomienia. Nie określają jednak, ile godzin dziennie można nosić dziecko w chuście, ani nie dowodzą, że samo chustonoszenie powoduje opóźnienie rozwoju ruchowego.

Dlatego zamiast wyznaczać sztywny limit czasu noszenia, warto zadbać o bezpieczną pozycję w chuście, regularnie obserwować dziecko i zapewniać mu okazje do swobodnego ruchu poza nią. Nie chodzi o liczenie każdej minuty, lecz o różnorodność pozycji i aktywności dopasowanych do możliwości malucha.

Warto pamiętać, że 30 minut leżenia na brzuchu to zalecane minimum dla niemowląt, które nie przemieszczają się jeszcze samodzielnie, a nie limit całej zabawy na macie. Dziecko może spędzać na podłodze więcej czasu, jeśli jest to dla niego komfortowe i aktywność odbywa się w bezpiecznych warunkach.

Chusta to genialne narzędzie, ale to mata jest poligonem doświadczalnym dla rozwoju motorycznego. Pomogę Ci znaleźć złoty środek, by Twój maluch rósł zdrowo i szczęśliwie.